Het is half september 2010, zondagavond laat.
“Met het oog op morgen”, door mij ontvangen via de Wereldomroep, raakt niet uitgepraat over het feit dat onze Zwaargeblondeerde Megalomane Hypochonder, degene behept met een niet geringe mate van Xenofobie, (helaas is Nederlanders nu direct duidelijk over wie we ’t hier hebben) zich in New York gematigd zou hebben uitgelaten over de bouw van een gebedshuis daar ten behoeve van gelovigen, in dit geval Islamieten. Een non-issue waar hij bovendien vanuit onze Kikker Country al helemaal niets mee te maken heeft. Gematigd nog ongebreideld dus. Het betreft overigens een gebedsruimte zoals er al zo vele zijn; naast Moskee heten ze ook wel Synagoge, Kerk of Tempel. Hoewel er in religieus verband óók zeker wel eens sprake kan zijn van zoiets gunstigs als enige binding tot een gemeenschap –veelal overschat trouwens, meer een overbelicht ‘side effect’ in de praktijk- is zo’n gebouw mijns inziens feitelijk nogal treurig in zijn aard (zoals hieronder nader zal worden verklaard), maar ieder die dat wenst natuurlijk wel gegund. Men kan volwassenheid in de zin van volledig in eigen verantwoordelijkheid staan, of zelfs het streven daarnaar, nu eenmaal wel adviseren maar niet opeisen. We zijn nu nabij Innsbrück en hier tussen de toppen die naar de hemel reiken lijkt de hele discussie door en rond onze Nationale Wrok Hogepriester nog platter…
Eén en ander kan echter wél een goede kapstok zijn om een zeer kwalijk, helaas vrij dominant én helaas nogal basaal onderdeel van hoe religie werkt [tenminste in de geïnstitutionaliseerde vorm waarin we haar het meest waarnemen] nog eens onverbloemd te benaderen; kernwoord hierin is: angst-exploitatie.
De algemeen menselijke angsten voor het onverwachte en zeker ook het onbegrepene worden door religieuze instituties doorgaans vasthoudend nader ingevuld, benoemd en uitvergroot… waarna men dan angst-reducerende concepten in de aanbieding zegt te hebben. En zo is de cirkel van haar bestaan als instituut weer rond. Voldoet al eeuwen, zo blijkt. De ‘Christelijke’ wereld heeft er bijvoorbeeld Jeroen Bosch en de Faust aan te danken, dus het concept voldoet hier ook al eeuwen. Religies –nogmaals: in elk geval die in geïnstitutionaliseerde, dogmatisch opgebouwde vorm ervan- zijn aldus doende zich een eigen markt te scheppen én deze vervolgens duurzaam te exploiteren. Zij baseren zich in hoge mate op ‘TAO’; hier: Therapeutisch Angst Onderhoud. Men creeërt daarbij niet alleen de aangeboden produkten maar ook nog eens de eigen markt. (Zakelijk gezien: een gouden vondst.)
Zó bezien lijkt onze Blonde Snerende Strijder mij nogal vergelijkbaar met de meer fundamentalistische Islamiet (en die ook weer met de idem-Christen, -Hindoe, -Jood, -tot religie ontspoorde Boeddhist, enzovoorts). Met hen deelt hij de methodiek: op uitvergrote angsten creëer je fatale beelden, benoemd die zo ongenuanceerd mogelijk om ze zo bovenproportioneel mogelijk uit te harden je roept wat kinderlijke ‘oplossingen’ (want nuance leidt tot nadenken en nadenken leidt tot doorzien worden, dus dat moeten we niet hebben) en vervolgens omring je je met gelijkgestemden; want eendracht verzacht vrees per direct, naast dat het macht creëert, natuurlijk.
Gedeelde smart is halve smart wisten ook onze voorouders al.
Evenals eendracht maakt macht.
(Het lijkt mij, qua behoefte tot dom houden, ook niet toevallig dat er in een religieuze setting zo graag over de kudde gesproken wordt als men het voetvolk bedoeld)
Hoewel onze Grote Solistische Leider, in navolging van een eerdere, even Mediazuchtige Voorganger, gaarne smadelijk spreekt over “de linkse kerk” bouwt hij krachtdadig aan een eigen Geloofsgemeenschap ter Rechterzijde: hij gebruikt bij nadere beschouwing alle beproefde ingrediënten van het fenomeen Religieus Instituut. Voeg daar zijn eigen ‘Ben Ik Eigenlijk Wel Voldoende Met Mijn Boodschap In Beeld’-behoefte aan toe, en het begrip Goeroe doemt op. In de slechtste vorm dan, want de hier bedoelde soort Voorganger spoort mensen niet aan tot persoonlijke rijping -hen aansprekend op en stimulerend in hun zelfgroeiend vermogen- maar knecht hen juist. Wenst kortom geen gelijken, maar volgelingen. (Ongeveer de Christus die de Pausen verkondigen dus, niet de eventuele Oorspronkelijke.)
Een soort Christus dus deze Gretige Geloofsverbreider?
Doen: Neem wat beelden van deze ‘Verlosser 2010’ op uw video of schijf op en draai die met maar ook zónder geluid af. Op een enkele al vooraf gestoorde landgenoot na zal het iedereen dan binnen 5 minuten volstrekt duidelijk zijn: deze Verlosser helpt je slechts achteruit: de put in. Een weg via gestandaardiseerde miskenning en van daaruit argwanend verder mokken is zijn ‘oplossing’. Veel Calimero-effect ook, want uitgaan van enige eigen kracht bij de kudde –die natuurlijk ook niets te zeggen hebben, zoals bij de verkiezingsuitslagen beklemmend bleek- is er niet bij. Om over een totaal gebrek aan levensvreugde en krachtige toekomstverwachtingen rondom de mensheid als geheel maar in het geheel niet te spreken. Bij hem gaat het naar mijn waarneming slechts over de ‘wij’ vanuit kelders, achterstraatjes en verdere schaduwrijke plaatsen en niet over die ’wij’ die in het volle daglicht de straten en pleinen vullen en dit al eeuwen met verve doen. Zeker niet foutloos, toegegeven, maar ook met zoveel succes dat wij daarvan riant te leven hebben. Er is in die hoek dan ook sprake van de, op schrik en vooroordeel gebaseerde, Paflov-reacties als ‘de eerste klap is een daalder waard’ en ‘de beste verdediging is de aanval’ en niet op de open, vrijmoedig overtuigende positie dat wat we al in huis hebben gewoon het beste zou kunnen zijn tot nu toe: vertel elkaar vooral wat nog beter kan – maar met minder zullen wij hier toch geen genoegen meer kunnen nemen, dank u. Vanuit die gerechtvaardigde vrijmoedige overtuiging dat er al het één en ander is dat als goed fundament mag gelden en dat bovendien door een forse meerderheid wordt gedragen is de énige routing die tot nog meer kwaliteit én tot nog meer basale sterkte van ‘ons stelsel van waarden’ kan leiden die van: “hoe trekken we samen (nog) verder?” (Ik denk niet dat zulk een houding een ‘linkse kerk’ mag heten: er wordt immers verbondenheid en niet gebondenheid aangeboden.)
Iemand die “samen” uitkleed is een destructief element.
Slechts wie “samen” propageert en maximaal tracht in te vullen verdient aller steun.
Exit Valse Verlosser dus graag
Afvoeren via de zijdeur en een enkeltje vergetelheid zou ik zeggen.
En de misleide volgelingen?
Tja.
De altijd al mokkende minkukels onder hen vinden na ‘Hadjememaar’, Janmaat, Boer Koekoek, onderhavige Snerende Snaak en vele anderen, wel weer een volgend –tijdelijk- onderkomen. Evenals de standaard ‘frisse wind’ zoekers met iets te veel eigenbelang als leidraad. Onze zorg zou meer uit moeten gaan naar de échte gelóvige; de vraag dus hoe we die mens zover krijgen wat minder angst-gerelateerd in het leven te staan (dat immers door vele anderen heel terecht als riant wordt gekenschetst).
En dat laatste geldt voor mij dan ook meteen voor alle [dogmatisch-] gelovigen. Zoals gezegd: dat lijkt me één pot nat. Individuele moed daar stimuleren dus. En zo ieder tot gelding brengen. Als één van ons, alle denkbare ‘richtingen’ inbegrepen. En dat binnen de boksring van gezamenlijk in voorgaande eeuwen al doorstoeide waarden die we ‘zo zijn wij hier’ mogen noemen. Zó behandeld droogt élke pot nat uiteindelijk wel uit.
Dat opdrogen kost natuurlijk wel veel tijd, ook achter de oren.